Rozdział X

Zarys sytuacji ucznia niewidomego

Na początek chciałbym zaproponować krótki zarys sytuacji nauczania osób niewidomych języka angielskiego. Pozwoli on zrozumieć powody, dla których powstaje niniejszy poradnik. Praktyczną część rozpoczniemy od przedstawienia „portretu” niewidomego uczestnika kursu języka angielskiego. Poznanie możliwości i utrudnień związanych z brakiem lub ograniczeniem percepcji wzrokowej jest podstawowym warunkiem przygotowania odpowiednich adaptacji materiałów dydaktycznych. Przedstawimy też listę umiejętności, jakie powinien posiadać nauczyciel pracujący z niewidomymi uczniami. Pozwolą one wyjść naprzeciw możliwościom i specjalnym potrzebom tej grupy uczestników kursów językowych.

W dalszej części poznamy zarówno znane od lat, jak i nowatorskie pomoce dydaktyczne ułatwiające opanowanie języka przez osoby niewidome. Przedstawimy też krótki przegląd specjalistycznego sprzętu umożliwiającego osobom niewidomym korzystanie z udogodnień, jakie stwarza technika komputerowa. Poznamy też zasady adaptacji podręczników i uzupełniających materiałów dydaktycznych, z uwzględnieniem ilustracji graficznych oraz sposoby projektowania dodatkowych materiałów takich jak gry językowe, krzyżówki brajlowskie i ćwiczenia wykorzystujące efekty dźwiękowe oraz udźwiękowioną grafikę dotykową. Przeprowadzanie testów i sprawdzianów omówione zostanie w końcowej części poradnika. Całość zakończą przykłady adaptacji i plany kilku lekcji języka angielskiego. Mamy nadzieję, że nauczyciele uzbrojeni w taki arsenał wiedzy i umiejętności praktycznych odkryją nowe powołanie i przekonają się, że praca z uczniami niewidomymi może być źródłem ciekawych doświadczeń i inspiracji i może przynosić ze sobą stymulujące wyzwania. Praca taka bynajmniej nie musi wiązać się z „problemami” – jak najczęściej określa się zadania stojące przed nauczycielami uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych.