Tu jesteś:Strona główna arrow Informacje dla wykładowców arrow Studenci z niesprawnością narządu ruchu
Studenci z niesprawnością narządu ruchu

Źródło: UNIWERSYTET DLA WSZYSTKICH. Osoby niepełnosprawne na Uniwersytecie Warszawskim

Niesprawność narządu ruchu może mieć wiele postaci - od ograniczeń związanych z wysiłkiem fizycznym, aż do całkowitego paraliżu. Niektóre niesprawności są wrodzone, inne powstają w wyniku przebytych chorób lub wypadków. Niesprawność narządu ruchu nie dotyczy jedynie osób poruszających się na wózkach, jednakże najczęściej jest z tą grupą utożsamiana.

Wśród osób poruszających się na wózkach wyróżniamy dwie zasadnicze grupy ze względu na zakres niesprawności:

  • osoby z tetraplegią (porażeniem czterokończynowym, paraliżem kończyn i tułowia będącym m.in. wynikiem urazu odcinka szyjnego kręgosłupa). Osoby z tetraplegią mają w znacznym stopniu ograniczoną możliwość ruchu rąk, a w większości przypadków całkowity brak takiej możliwości. Osoby te często poruszają się na wózkach elektrycznych;
  • osoby z paraplegią (paraliżem kończyn dolnych i dolnej części tułowia będącym najczęściej wynikiem urazu środkowej części kręgosłupa). Osoby z tą niesprawnością używają wózków o napędzie ręcznym i mają stosunkowo dużą sprawność ruchu rąk.

Do innych przyczyn powstawania niesprawności narządu ruchu zaliczane są między innymi:

  • amputacja - usunięcie jednej lub więcej kończyn - powodowana jest przez urazy lub inne przyczyny;
  • artretyzm - jest przyczyną bólu, czasem także obrzęków stawów, a co za tym idzie, trudności w poruszaniu;
  • choroby kręgosłupa - mogą ograniczać zdolność siedzenia, stania, chodzenia, schylania się lub dźwigania. Do tej grupy schorzeń należą m.in.: dyskopatia, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, skolioza;
  • porażenie mózgowe - jest stosunkowo często spotykane wśród studentów niepełnosprawnych UW. Skutki porażenia mózgowego bywają bardzo różne i właściwie każdego studenta dotkniętego tym schorzeniem należy traktować indywidualnie. Choroba może uniemożliwiać bądź utrudniać chodzenie, ograniczać sprawność kończyn górnych, powodować brak koordynacji mięśniowej, ruchy mimowolne, silne napięcia mięśni i trudności w mówieniu. W zależności od nasilenia choroby, osoby z porażeniem mózgowym mogą poruszać się same lub korzystać z urządzeń pomocniczych (wózka, kul, balkoników, itp.);
  • choroby neuromięśniowe - obejmują dość dużą grupę, do której należą m.in. dystrofia mięśniowa oraz stwardnienie rozsiane (SM). Choroby te prowadzą do degeneracji tkanki nerwowej lub mięśniowej. Konsekwencje tego mogą być bardzo różne - od stosunkowo nieznacznych ograniczeń ruchowych, do poważniejszych trudności w poruszaniu się (z koniecznością używania kul, lasek, czy nawet wózka). Wiele osób z tymi schorzeniami stara się poruszać samodzielnie, wykorzystując rozmaite rozwiązania, np.: przemieszczanie się przy ścianie, poręczach lub z pomocą osoby towarzyszącej. Sposoby te są jednak uciążliwe i czasochłonne. Ważnym skutkiem dystrofii i SM może być także ograniczenie sprawności rąk, co prowadzi do trudności w pisaniu, a w skrajnych przypadkach - do całkowitej niemożności pisania.
 JAK POSTĘPOWAĆ?

Podane poniżej informacje należy traktować jako ogólne wskazówki, których zastosowanie jest zależne od indywidualnej sytuacji studenta oraz rodzaju jego niesprawności.

W trakcie porozumiewania się ze studentem na wózku dobrze jest przyjąć pozycję umożliwiającą kontakt wzrokowy. Nie powinno się prowadzić konwersacji z pozycji stojącej, patrząc na rozmówcę z góry.

Jeśli student, oprócz trudności w poruszaniu się, ma także trudności z mówieniem, należy poświęcić czas na zrozumienie jego wypowiedzi. Osoba prowadząca zajęcia może powtórzyć fragment wypowiedzi studenta, który zrozumiała. O wszelkich niejasnościach należy informować studenta wprost. ZAWSZE trzeba brać pod uwagę fakt, że student z trudnościami w mówieniu może potrzebować więcej czasu na swoją wypowiedź.

W czynnościach związanych z mówieniem i poruszaniem się pozwólmy studentowi ustalić jego własne tempo. Wózek osoby niepełnosprawnej powinien być postrzegany jako indywidualna pomoc rehabilitacyjna, nie zaś jako dodatkowe utrudnienie. Wózek stanowi fragment przestrzeni osobistej osoby niepełnosprawnej, dlatego nie należy się na wózku opierać, dotykać go, ani też popychać, chyba że zostaniemy o to poproszeni.

Fizyczny dostęp do sali wykładowej jest pierwszą barierą, na jaką student może trafić. Nie odnosi się to wyłącznie do dostępności konkretnych budynków lub sal. Nieodśnieżony chodnik, brak możliwości dojazdu, zajęte miejsce parkingowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych czy niesprawne urządzenia (np. winda, podnośnik) mogą być powodem spóźnienia studenta.

 Jeśli sala wyznaczona do poprowadzenia zajęć, ze względu na swą lokalizację, jest niedostępna dla studenta z niesprawnością narządu ruchu, należy możliwe najszybciej zgłosić tę sytuację w dziekanacie, prosząc o zmianę sali. Warto skontaktować się także z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych. Jeśli to możliwe, student na wózku nie powinien siedzieć na końcu sali. Dobrze jest zaplanować ustawienie sali tak, by mógł wraz z innymi osobami brać aktywny udział w zajęciach. Osoby niepełnosprawne powinny brać udział także w zajęciach poza uczelnią, takich jak praktyki, hospitacje, wyjścia w teren itp. W tym celu należy zorganizować potrzebną pomoc (np. transport), zgłaszając potrzebę z odpowiednim wyprzedzeniem w BON.

W przypadkach prac wymagających studiów bibliotecznych zalecana jest duża elastyczność w wyznaczaniu terminów ich oddawania. Studentom z dysfunkcją ruchu prace takie mogą zająć dużo więcej czasu niż pozostałym, co wiąże się z problemem dostępności do bibliotek, a w odniesieniu do osób z niesprawnością rąk - z wolniejszym tempem pracy z książką i tempem pisania.

W odniesieniu do studentów z niesprawnością rąk przy wszystkich pracach pisemnych należy uzgodnić formę ich realizacji oraz indywidualnie ustalić potrzebny studentowi czas. W przypadku egzaminów i kolokwiów student może preferować pisanie na komputerze. W tej grupie niesprawności jako podstawowe dostosowanie zalecane jest przedłużenie czasu pisania. Nie jest to forma uprzywilejowania, lecz wyrównania szans. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do formy pomocy, warto pytać o to wprost osobę zainteresowaną.

 Należy przestrzegać zasady anonimowości, tzn. nie wskazywać na niesprawność studenta oraz nie informować grupy o dostosowaniach, z jakich student korzysta z powodu swej niesprawności.

INFORMACJE DODATKOWE

Istnieje wiele sposobów radzenia sobie z niesprawnością. Wielu studentów z dysfunkcją narządu ruchu żyje tak, jak osoby pełnosprawne. Niesprawność narządu ruchu często nie ma związku z ogólnym stanem zdrowia, czy też możliwościami intelektualnymi. Nie należy oceniać studenta przez pryzmat niesprawności, chociaż istnieje pokusa innego traktowania go spowodowana licznymi trudnościami.

Problemy osób niepełnosprawnych powinno się rozstrzygać indywidualnie, w zależności od sytuacji i preferencji studenta. Jedni mogą potrzebować pomocy, inni mogą jej sobie wręcz nie życzyć. Przed udzieleniem pomocy, dobrze jest zapytać o to daną osobę. Należy uwzględniać sugestie studenta dotyczące sposobów współpracy z nim. Zwykle on sam zna najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy sposób poradzenia sobie z konkretnym problemem.

Najczęściej oferowane dostosowania dla studentów z niesprawnością narządu ruchu to:         transport odpowiednio dostosowanymi autobusami uniwersyteckimi, dostępne parkingi, dobór odpowiednich sal, asystenci osobiści pomagający w przemieszczaniu się w budynkach niedostosowanych architektonicznie, asystenci robiący notatki, alternatywne sposoby zdawania egzaminów, umożliwienie korzystania z komputerów.

 
Menu
Strona główna
Per linguas mundi ad laborem
Osoba z uszkodzeniem wzroku
Uczeń niepełnosprawny w szkole
Informacje dla studentów niepełnosprawnych
Nowe technologie - wyposażenie dla ucznia i studenta
Pokój nauczycielski
Informacje dla wykładowców
Czytelnia
Adaptacja podręczników
Poradnik dla rodziców
Aktualności
Ważne linki
Kontakt
Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych
Pokaz slajdów
© 2017 Portal Ośrodka Adaptacji Materiałów Dydaktycznych