Tu jesteś:Strona główna arrow Adaptacja podręczników arrow Uwagi szczegółowe dotyczące adaptacji graficznej podręczników - część 2
Uwagi szczegółowe dotyczące adaptacji graficznej podręczników - część 2

 

UWAGI SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĽCE ADAPTACJI GRAFICZNEJ PODRĘCZNIKÓW NA POTRZEBY UCZNIÓW SŁABOWIDZĄCYCH - część 2

Opracowanie: Jolanta Jacent-Styczyńska,
specjalista w zakresie grafiki wydawniczej, poligrafii i typografii, wspólpracuje z MEN w Zespole Ekspertów powołanych do oceny pierwowzoru adaptacji podręczników na potrzeby uczniów słabowidzących
  

 Ad. I. Layout strony (układ strony, czyli sposób prezentacji materiału tekstowego i ilustracyjnego na stronie)

Bardzo ważny jest tzw. layout/układ strony podręcznika - stałe marginesy górny i dolny oraz prawy i lewy (w załączniku zaznaczono kolorem czerwonym linie pomocnicze wyznaczające tzw. ramę stron- 05), które określają obszar, gdzie umieszczamy informacje tekstowe i graficzne na stronie.

Margines wewnętrzny jest szerszy niż zewnętrzny, tak aby uczeń słabowidzący mógł swobodnie rozłożyć podręcznik kiedy korzysta z przyrządów optycznych.

Ważne jest że każda strona podręcznika zbudowana jest na tej właśnie „ramie” strony. Na margines nie „wychodzą” żadne treści, tak graficzne jak i tekstowe.

Tekst łamany jest do lewej, bez wcięć, z zachowaniem odległości między literami, wyrazami i wierszami ( interlinią) - właściwych dla uczniów słabowidzących dla klas 1-3 (patrz przykład poniżej).

Przykładowy wygląd zaadaptowanej strony

 Tytuł czytanki wyróżniony został podświetleniem w kolorze działu (w tym przypadku ciemny fiolet), ilustracja wkomponowana w tekst, ale nie zakłócająca odbioru tekstu.

Zwykle ilustracja umieszczona jest od lewej strony pod tekstem, którego dotyczy. (Tutaj jest z prawej strony - bo chłopiec na ilustracji „patrzy” na tekst wiersza)

Jeżeli konieczne jest umieszczenie na stronie więcej niż jednej ilustracji, przyjęto, że ilustracje prezentuje się od lewej strony w czarnych wyraźnie grubych ramkach (patrz przykład poniżej).

 Przykład adaptacji

 Pzrykład adaptacji podręcznika

 Ilustracja powinna być oddalona od tekstu min. 10 mm. W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych treścią merytoryczną, łączy się w jednym obszarze tekst i ilustrację (patrz przykład poniżej).

Przykład adaptacji podręcznika

 Istotne jest również, aby całość treści ćwiczenia była umieszczona możliwie na jednej stronie. Jeśli treść ćwiczenia wymaga, aby poszczególne fragmenty umieścić w jednej linii - w adaptacji zmieniono orientację strony na poziomą (patrz przykład poniżej). 

Przykładowy obraz

 

 Ad. IV. Materiał tekstowy

Ponieważ adaptacja dotyczy również tekstu - niezbędny jest dobór odpowiedniej czcionki.

Rekomendowane są rodziny czcionek prostych, bez dodatkowych ozdobników (szeryfów). Taka czcionka nosi nazwę jednoelementowej (patrz przykład poniżej).

 Przykłady czcionek

 Ważna jest wielkość czcionki (niekoniecznie musi być bardzo duża), jej czytelność, przejrzystość oraz zgodność opisowa - szczególnie w klasach 1-3, (np. „kropka” znaczy tyle co okrągła; w niektórych czcionkach jednoelementowych kropka jest kwadratowa, tym samym wszystkie znaki interpunkcyjne są „kanciaste”, mało przyjazne w odbiorze - dla niewprawnego oka. Kiedy uczeń słabowidzący „opatrzy” już różne kształty czcionek, będzie miał styczność nie tylko z materiałem adaptowanym, ale również z prasą i publikacjami powszechnymi - jego oko, mimo dysfunkcji, będzie bardziej „doświadczone” w odbiorze różnych krojów czcionek.

W przedstawionym przykładzie adaptacji zastosowano skład jednołamowy, równany do lewej, bez wcięć akapitowych, inicjałów, dzielenia wyrazów. Czcionka nie jest skondensowana („wyszczuplona”), między wyrazami zwiększono odległość, a każde nowe zdanie oddzielone jest od poprzedniego większą odległością niż między wyrazami, aby rozróżnić odległość między zdaniami i wyrazami.

Specyficznego traktowania wymaga indeks górny i dolny oraz przypisy. Czcionki w indeksie nie pomniejsza się, zachowuje się jej wielkość taką jak tekstu/wyrazu, którego dotyczy. Podobnie traktuje się przypis (patrz przykład poniżej).

 Przykład zastosowania przypisów

Zastosowane rozwiązania adaptacyjne zakładają, że uczeń słabowidzący będzie rozwijał, mimo dysfunkcji, swoje możliwości percepcyjne materiału poglądowego.

 

 
Menu
Strona główna
Per linguas mundi ad laborem
Osoba z uszkodzeniem wzroku
Uczeń niepełnosprawny w szkole
Informacje dla studentów niepełnosprawnych
Nowe technologie - wyposażenie dla ucznia i studenta
Pokój nauczycielski
Informacje dla wykładowców
Czytelnia
Adaptacja podręczników
Poradnik dla rodziców
Aktualności
Ważne linki
Kontakt
Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych
Pokaz slajdów
© 2017 Portal Ośrodka Adaptacji Materiałów Dydaktycznych