Książki w formacie DAISY
Opracowanie na podstawie: Michał Krajewski Możliwości książek DAISY

Książka w formacie DAISY tak jak jej drukowany odpowiednik składa się z treści ułożonej liniowo, przy czym w przeciwieństwie do klasycznych publikacji treść może być dostępna w kilku formach: tekstowej, dźwiękowej i w nowszych wersjach DAISY również jako obrazki. Oczywiście wszystkie formy są ze sobą odpowiednio zsynchronizowane. Treść jest podzielona na frazy, które stanowią najniższy poziom nawigacyjny książki. Czytelnik może się swobodnie po nich poruszać przejść do następnej, poprzedniej bądź do dowolnej. W zależności od zamierzeń adaptatorów frazy mogą reprezentować poszczególne słowa, zdania, paragrafy strony itp. Oczywiście wiadomo, że im gęstszy podział np. zdania tym więcej pracy w jego przygotowanie i synchronizacje musieli włożyć wydawcy.  Dla przykładu podczas opracowywania książek Going for Gold zdecydowano się na wydzielenie jako fraz poszczególnych zdań tekstu, a w niektórych sytuacjach nawet i konkretnych słów, w wyniku czego jedna książka zawiera około siedmiu tysięcy fraz. Większość informacji o książce zapisana jest z plikach synchronizacyjnych, z których każdy jest zbiorem punktów synchronizacyjnych, każdy zaś z nich zawiera informacje o tym jaka cześć tekstu odpowiada jakiej części dźwięku. Przy czym tylko i wyłącznie kolejność w jakiej punkty synchronizacyjne występują implikuje porządek liniowy treści. Dla przykładu jeśli pierwszy punkt synchronizacyjny wskazuje na ostatnie 20 sekund pliku audio, zaś następny punk na pierwsze 10 sekund tego pliku, to podczas odtwarzania książki najpierw usłyszymy fragment z końca pliku audio, a potem z początku. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku tekstu.

Aby ułatwić nawigacje po książce użytkownik ma dostęp do struktury spisu treści, po której może się swobodnie poruszać. Wybranie jakiegoś jej elementu powoduje przeniesienie do związanego z nim fragmentu książki. Oczywiście nie ma żadnych powodów by spis treści książki DAISY dokładnie odpowiadał jej drukowanej wersji. Dla zwiększenia wygody użytkownika adaptatorzy mogą dodać nowe elementy spisu, które nie występowały w oryginale i tak się też stało w wypadku podręczników Going for Gold. W każdym z nich zostało zdefiniowane blisko dwa tysiące elementów spisu treści i prócz podziału na rozdziały i podrozdziały zawarte są w nim informacje o podziale na zadania i na poszczególne jego części co pozwala czytelnikowi na przeskoczenie do następnego lub poprzedniego zadania bądź jego części. W publikacjach DAISY możliwe jest również zapisanie informacji o podziale treści na strony co umożliwia swobodną po nich nawigacje np.. przejście do następnej, poprzedniej bądź konkretnej strony.

Prócz standardowej treści w książkach DAISY mamy również cztery specjalne rodzaje treści. Informacje o numerze strony są wyróżnione jako jeden z nich. Następnym jest tak zwana treść poboczna najczęściej tak oznaczane są fragmenty, które w książce drukowanej występowały na marginesie itp. Kolejny typ to notatki adaptatorów czyli informacje nie występujące w oryginalnej wersji i dodane podczas jej adaptacji do DAISY. Ostatnim typem są przypisy. W zależności od ustawień odtwarzacza konkretny typ treści może być pomijany np. nie będą odczytywane numery stron bądź przypisy itp. Jeśli dostępna jest forma tekstowa wówczas użytkownik powinien mieć dostęp do swobodnego jej przeszukiwania. Powinno wyglądać to tak, iż po podaniu konkretnego wzorca do wyszukania przeglądany jest cały tekst książki i po odnalezieniu poszukiwanej frazy odtwarzanie rozpoczyna się od punktu synchronizacyjnego, który ją zawiera.

Nie ma wymogu by cała treść książki była zarówno w formie tekstowej jak i dźwiękowej z tego powodu adaptacje DAISY można podzielić na następujące typy:

  1. pełne audio i tytuł - w tym wypadku cała treść dostępna jest w formie dźwiękowej zaś spis treści składa się jedynie z tytułu który dostępny jest również w formie tekstowej, oczywiście w tym wypadku można poruszać się po książce jedynie linearnie.
  2. pełne audio i spis treści - jak poprzednio całą treść książki jest dostępna w formie dźwiękowej do tego zapisana jest kompletna struktura spisu treści co pozwala na nawigacje po niej
  3. pełne audio i spis treści oraz częściowa informacja tekstowa - w takiej sytuacji dodatkowa treść tekstowa ma na celu umożliwienie wyszukiwania konkretnych słów kluczowych w książce
  4. pełne audio i pełen tekst - w pełni zsynchronizowana książka zapewniająca dostęp do wszystkich możliwości udostępnianych przez format
  5. pełny tekst i częściowa informacja audio - przykładem zastosowania mogą być słowniki gdzie zazwyczaj tylko wymowa danego hasła dostępna jest w formie dzwiękowej
  6. pełny tekst bez dźwięku

 
 
 
W dniu 22.11.2007 w Centrum Komputerowym Biura ds. Osób Niepełnospranych UW zaprezentowany został nowy program do odtwarzania książek w formacie DAISY.
 

Program, autorstwa p. Michała Krajewskiego powstał w odpowiedzi na wyraźny  niedostatek programów potrafiących odczytywać skomplikowane książki w  formacie DAISY. W ramach projektu Per linguas mundi ad laborem program został poddany testom na podręcznikach do nauki języka angielskiego z serii "Going for Gold”

 

 

Program jest ciągle rozwijany i doskonalony, dlatego autor zachęca do przekazywania mu wszelkich uwag mogących poprawić funkcjonalność programu. Program można pobrać bezpłatnie ze strony autora: http://mzkrajewski.aspnet.pl/

 

 
Menu
Strona główna
Per linguas mundi ad laborem
Osoba z uszkodzeniem wzroku
Uczeń niepełnosprawny w szkole
Informacje dla studentów niepełnosprawnych
Nowe technologie - wyposażenie dla ucznia i studenta
Pokój nauczycielski
Informacje dla wykładowców
Czytelnia
Adaptacja podręczników
Poradnik dla rodziców
Aktualności
Ważne linki
Kontakt
Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych
Pokaz slajdów
© 2017 Portal Ośrodka Adaptacji Materiałów Dydaktycznych